Մեր Մասին Պատմություն

ԳՐԻԳՈՐ ՊԷՕԶԻԿԵԱՆ (Շիկահեր)(Վան 1865 – Թենրան 1943) «Երախտավորներու ուղին». Արա Ահարոնեան

Արմենական կուսակցություն 1885թ․

      Վան քաղաքը ան ունեցաւ որպէս ծննդավայր, ուր յաճախեց Մկրտիչ Փորթուգալեանի Վարժապետանոցը: Ներշնչուելով իր ուսուցիչէն, ան որպէս վարժապետ սկսաւ դասաւանդել Վանի Յանկոյսներու վարժարանէն ներս 1884-ին: Տարի մը անց, ան եղաւ Արմենական Կուսակցութեան ինը հիմնադիրներէն մին եւ մինչեւ մահ մնաց հայ ազատագրական շարժման ամենափայլուն դէմքերէն մէկը’ թէ* որպէս յեղափոխական եւ թէ* որպէս կրթական գործիչ:

Մինչեւ Վանի ինքնապաշտպանութիւնը, ան Վանի եւ շրջակայ գաւաոներու մէջ վարեց ուսուցչական պաշտօններ զանազան վարժարաններու մէջ, միաժամանակ աշխատակցելով «Արմենիա» եւ «Արծուի Վասպուրական» թերթերուն, Պարգեւ եւ Ներսէս ծածկանուններով:

1895-ին Եկարեանի հետ Պողազ Քասանի շրջակայքը, թուրք-պարսկական սանմանագլուխին վրայ, քիւրտ աւազակապետեր ջարդելէ ետք, կ՚անցնի Թաւրիզ՝ զէնք փոխադրելու համար Վան: Մատնութիւն մը, սակայն, պատճաո կ՚ըլլայ որ ձերբակալուի քաոասուն այլ արմենականներու եւ Եկարեանի հետ, եւ տարի մը արգելափակեալ մնալով հոն, զրկուի 1896-ի Վանի հերոսական ինքնապաշտպանութեան մասնակցելու պատեհութենէն:

Բանտէն ազատ արձակուելէ ետք, կը մնայ Թաւրիզ, ուր կը դաոնայ տեսուչ Պարսկահայաստանի թեմի, մինչեւ 1900 թուական:

Քսաներորդ դարու սկիզբը Շիկահեր կը գտնուի մերթ Արեւմտահայաստան, մերթ Արեւելեան Եւրոպա, մերթ Եգիպտոս, միշտ որպէս ազատագրական պայքարի նուիրեալ, միշտ որպէս ջատագով նոյնանման գաղափարներ բաժնող հոսանքներու միաւորման, եւ շնորնիւ իր անդուլ ջանքերուն, 1907-ին կը կատարուի միաձուլումը արմենականներու եւ Պուլկարիոյ մէջ գործող միութենականներու, ինչ որ 1908-ին կ՚աոաջնորդէ Հայ Աահմանադրական Ռամկավար Կուսակցութեան հիմնադրութեան Եգիպտոսի մէջ:

Տարի մը Գահիրէի Գալուստեան վարժարանին մէջ պաշտօնավարելէ ետք, ինքզինք ամբողջովին կը նուիրէ կուսակցական գործունէութեան:

Համաշխարնային Ա  Պատերազմէն ետք, Պոլսոյ պատրիարքարանին հրաւէրով, կը մեկնի Պոլիս՝ ստանձնելու ազգային որբանոցներու խնամակալութեան գործիչի պաշտօնը: 1923-ին որպէս արեւմտահայերէնի ուսուցիչ կը հրաւիրուի Լենինական եւ 1931-ին կը հաստատուի Թեհրան, ուր կը դառնայ հիմնադիրներէն մին «Արուսեակ» թերթին ու կը զբաղի Հ-Բ.Ը. Միութեան մասնաճիւղերու հիմնադբութեամբ Իրանի հայահոծ շրջաններու մէջ:

Շիկահեր իր աչքերը յաւիտեան կը փակէ 78 տարեկանին։

«Երախտավորներու ուղին». Արա Ահարոնեան